Nieuws

Schone lucht in ziekenhuizen

dinsdag - 13 augustus 2019

Als u werd gevraagd een schoon gebouw te noemen, is de kans groot dat u aan een ziekenhuis zou denken. En u zou gelijk hebben. De noodzaak aan schone lucht is ingebakken in elk onderdeel van het dagelijkse ziekenhuisleven. Maar er is ook een keerzijde: ziekenhuizen zijn gewoonlijk gevestigd waar er mensen aanwezig zijn – in een bebouwde, stedelijke omgeving, omringd door goede vervoersverbindingen. Helaas volgt uit deze omstandigheden gewoonlijk een hoge mate van luchtverontreiniging. 

En dat vormt een probleem voor ziekenhuismanagers. Hoe bescherm je mensen die op hun kwetsbaarst zijn, wanneer je werkt in een inherent onreine omgeving? En hoe beheers je ook binnen je gebouw de overdracht van besmettelijke contaminanten en vuil? Het antwoord ligt in het ventilatiesysteem van het ziekenhuis. Of beter gezegd, de luchtfilters.

De dreiging van buitenluchtverontreiniging

De gezondheidseffecten van het inademen van verontreinigde lucht zijn intussen welbekend. Talrijke studies hebben stofdeeltjes (of PM) in verband gebracht met gezondheidsproblemen zoals hartaandoeningen, chronische longaandoeningen, astma en longkanker – maar ook met minder voor de hand liggende aandoeningen zoals osteoporose, diabetes, Alzheimer en dementie. 

Net als bacteriën en virussen vormen stofdeeltjes het meest directe gevaar voor zuigelingen, ouderen en zieken. Maar door de talrijke gezondheidscomplicaties lopen zowel patiënten als personeel op alle afdelingen  risico's. Dus hoewel bepaalde delen van het ziekenhuis een hogere luchtkwaliteit vereisen, is het belangrijk om het gebouw als geheel te beschermen tegen de schadelijke effecten van luchtverontreiniging. 

De voordelen van een betere luchtkwaliteit gaan verder dan het welzijn van de patiënten en hebben ook betrekking op de prestaties van het personeel. De REHVA (Federation of European Heating, Ventilation and Air-Conditioning Associations) onderzocht het verband tussen luchtkwaliteit en productiviteit. Hieruit bleek dat slechte luchtkwaliteit en verhoogde temperaturen de prestaties consequent tot 10% verminderden1. Een andere studie van de Harvard University toonde aan dat een verdubbeling van de ventilatiesnelheid in een schone binnenomgeving de cognitieve prestaties met meer dan 100% deed toenemen2. In een ziekenhuis zijn de budgetten krap en is het oplossen van problemen een kwestie van leven of dood. Een slechte omgeving waarin het personeel niet productief is of niet in staat is snel en helder te denken, kan dus ernstige gevolgen hebben.

Het gevaar van microbiële verontreinigingen

Wat betreft verontreinigende stoffen die intern worden gegenereerd, is de grootste zorg van een ziekenhuis de overdracht van besmettelijke ziekten binnen het gebouw. Het welzijn van patiënten, personeel en bezoekers hangt af van het voorkomen van de verspreiding van ziektekiemen. 

Of het nu gepland is – in het geval van afdelingen waar patiënten worden behandeld die met een besmettelijke ziekte zijn opgenomen – of ongepland – in het geval van een uitbraak – het beheersen van de verspreiding van microbiële verontreinigingen is van cruciaal belang. Alleen al vanuit kostenoogpunt kan een infectieuitbraak leiden tot een langere verblijfsduur, gemiste facultatieve chirurgische inkomsten, verspilde tijd van het personeel, sluiting van afdelingen en extra voorzorgsmaatregelen voor contacten. 

In gevoelige ruimten, zoals operatiekamers, verkoeverkamers of oncologieafdelingen, zijn de luchtkwaliteitseisen nog strenger. Patiënten die een open-wondoperatie ondergaan of immunosuppressie ondergaan, hebben lucht van cleanroomkwaliteit nodig om bescherming te bieden tegen infecties.

Andere verontreinigende stoffen die binnenshuis worden gegenereerd

Schoonmaken maakt integraal onderdeel uit van het dagelijkse ziekenhuisleven – het heeft invloed op elke ruimte en elke handeling in een zorginstelling. Maar schoonmaakproducten zelf stoten een reeks vluchtige organische stoffen uit die schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid. Ethanol en ammoniak worden vaak aangetroffen in desinfecterende middelen en formaldehyde in wasmiddelen. Aangezien deze producten in grote hoeveelheden in een ziekenhuis worden gebruikt, is de impact op patiënten, bezoekers en vooral personeel potentieel zeer groot. Daarom worden schoonmaakmiddelen beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van beroepsgerelateerde astma bij werknemers in de gezondheidszorg.3 

Maar ziekenhuizen bestaan niet alleen uit afdelingen. Er is een groot aantal ondersteunende activiteiten die het ziekenhuis helpen functioneren – vele daarvan kunnen ook bijdragen aan een slechte binnenluchtkwaliteit. De geuren uit keukens of bij afvalverwerking kunnen onaangenaam zijn, terwijl dampen van stroomgeneratoren gevaarlijk kunnen zijn. Herstelwerkzaamheden kunnen in het hele ziekenhuis stof en verfdampen veroorzaken.

Wat kunt u doen?

Of verontreinigende stoffen nu binnenshuis worden gegenereerd of van buitenaf het gebouw binnenkomen, de sleutel tot de bescherming van patiënten, personeel en bezoekers is het luchtfiltersysteem. Het is dus van cruciaal belang dat het filtersysteem zowel correct is geconfigureerd als goed wordt onderhouden. Hierna volgen een aantal methodes om hieraan tegemoet te komen. 

Herzie uw vereisten

Net zoals het verontreinigingsniveau binnen een ziekenhuis varieert is dit ook van toepassing op het vereiste luchtkwaliteitsniveau. Het is dus belangrijk om goed na te denken over het filtersysteem in uw zorginstelling. Een te lage specificatie van de luchtzuiverheid houdt een risico in voor de gebruikers van het gebouw, terwijl een te hoge specificatie van de filterklasse kan leiden tot hogere aanschaf- en energiekosten. 

Wij raden u aan om samen met uw filterpartner de vereiste en de werkelijke luchtkwaliteit in elk deel van het gebouw te evalueren. Dit onderzoek moet zowel de toevoerlucht als de afvoer van vervuilde lucht omvatten. Zodra u over deze informatie beschikt, kan een filtratiesysteem worden ontworpen dat u in staat stelt uw gedefinieerde luchtkwaliteitsdoelstellingen te bereiken en tegelijkertijd de uitgaven te minimaliseren.

Zorg voor uw kanalen

Het schoonmaken van de kanalen kan een langdurige en arbeidsintensieve taak zijn, vooral in oudere ziekenhuizen waar achteraf complexe ingebouwde ventilatiesystemen zijn geplaatst die moeilijk toegankelijk zijn. Maar het is niettemin een belangrijke taak – de warme, donkere en vochtige omstandigheden van een luchtbehandelingskast vormen de ideale broeihaard voor schimmels en bacteriën. Verontreinigingen in de leidingen vóór de filters kunnen de levensduur en/of de prestaties van het filtersysteem in gevaar brengen. Terwijl verontreinigingen en bacteriën na de filtertrappen geleidelijk in het binnenmilieu worden opgenomen. 

De regelgeving varieert van land tot land, maar er zijn waarschijnlijk richtlijnen over de tijdsintervallen en het type reiniging dat u moet uitvoeren in een zorginstelling. Vraag uw filtratiepartner dus om hulp om ervoor te zorgen dat u aan de voorschriften blijft voldoen. 

Verhoog de chirurgische prestaties

In de operatiekamer moet een luchttoevoersysteem boven alles betrouwbaarheid, flexibiliteit en goede prestaties bieden. 

Indien snel geïdentificeerd, resulteert een filterstoring in de meeste delen van het ziekenhuis in een puinhoop om op te ruimen, maar veroorzaakt slechts een geringe verslechtering van de binnenluchtkwaliteit. In een operatiekamer kan een defect filter levensbedreigende gevolgen hebben. Kies daarom alleen filters die een waterdichte kwaliteitsgarantie bieden en die streng zijn getest volgens internationaal erkende normen. 

De huidige operatiekamers moeten flexibel zijn volgens de behoeften van het ziekenhuis zonder enige vorm van afleiding of ongemak voor het OK-team. Specificeer daarom een laminair flow-plafond dat verontreinigingen wegneemt bij de patiënt zonder daarbij tocht te veroorzaken voor het OK-team als u een retrofit doorvoert in een bestaande operatiekamer of een volledig nieuwe operatiekamer bouwt. En zoek ook naar een plafondsysteem dat u in staat stelt om armaturen – zoals mediabruggen, operatielampen en pendelarmaturen – naadloos te verwisselen, te verplaatsen of te integreren. Het plafondsysteem is een belangrijk hulpmiddel voor het OK-team om te kunnen presteren naar beste vermogen.

 

1 REHVA Guidebook: Indoor Climate and Productivity In Offices, 2006

2 Associations of Cognitive Function Scores with Carbon Dioxide, Ventilation, and Volatile Organic Compound Exposures in Office Workers, Harvard University, June 2016

3 https://www.nursingtimes.net/news/hospital/hospital-cleaning-products-could-put-health-of-staff-at-risk/2007528.article