Nieuws

Schone lucht in musea

woensdag - 28 augustus 2019

Met jaarlijks zeven miljoen doden die worden toegeschreven aan het inademen van verontreinigde lucht wordt luchtverontreiniging door de Wereldgezondheidsorganisatie als milieudreiging op de 1e plaats gezet 1 Regeringen over de hele wereld doen inspanningen om de lucht in hun steden te zuiveren, maar slechte luchtkwaliteit is een gegeven voor miljoenen mensen en dat zal in de nabije toekomst zo blijven. 

Maar luchtverontreiniging is niet alleen een risico voor mensen en dieren. Verontreinigende stoffen in de lucht kunnen metalen aantasten, leder beschadigen en textiel eroderen. Dus terwijl musea, kunstgalerijen en andere culturele instellingen maatregelen moeten nemen om de gezondheid van de mensen in hun gebouwen te beschermen, moeten zij ook artefacten en tentoongestelde voorwerpen beschermen tegen de schadelijke effecten van luchtverontreiniging.
 

Bescherming van de tentoongestelde voorwerpen

De meeste musea en galerijen beperken in welke mate en hoelang een tentoonstelling wordt blootgesteld aan zowel natuurlijke als kunstmatige lichtbronnen. De temperatuur en vochtigheid worden ook nauwlettend in de gaten gehouden om schade aan artefacten en tentoongestelde voorwerpen te voorkomen. Maar net zo belangrijk is de luchtkwaliteit. Luchtverontreiniging is moeilijker vast te stellen dan problemen met licht, temperatuur of vochtigheid en blijft dus vaak onopgemerkt. Maar zelfs bij lage niveaus kunnen gasvormige en vaste verontreinigende stoffen onherstelbare schade toebrengen aan hele collecties – en een cumulatieve tol eisen van tentoongestelde stukken die al honderden, zo niet duizenden jaren oud zijn.

Zuurhoudende verontreinigende stoffen

Musea en kunstgalerijen zijn gewoonlijk gevestigd in stadscentra, waar veel mensen passeren en goede vervoersverbindingen zijn. Maar doordat zij in een stedelijke omgeving liggen, lopen deze instellingen een bijzonder risico door zwaveldioxide en stikstofdioxide. Deze verontreinigingen – die ontstaan bij de verbranding van brandstof in voertuigen, energiecentrales en industriële toepassingen – reageren met andere stoffen, zoals water, tot zure verbindingen die organische materialen aantasten en blijvende schade veroorzaken. Kalksteen en marmer kunnen oplossen en verkleuren, metalen kunnen corroderen, leder kan broos worden en textiel en papier kunnen verweken en vervagen.
 

Oxiderende verontreinigende stoffen

Sommige verontreinigende stoffen ontstaan binnenshuis en zijn even gevaarlijk. Wanneer stikstofdioxide reageert met zonlicht vormt het ozon, dat oxidatiereacties veroorzaakt met verschillende organische en anorganische materialen. Hierdoor kunnen kleurstoffen en pigmenten verbleken, rubber en kunststoffen barsten vertonen, metalen dof worden en textiel broos worden.
 

Vluchtige organische stoffen (VOS)

Verfmiddelen, schoonmaakmiddelen, kleefstoffen en andere producten die vaak binnenshuis worden aangetroffen, stoten VOC's, zoals formaldehyde, uit in het binnenmilieu. Sommige vitrinekasten kunnen bijzonder hoge VOC-niveaus vertonen door de kleefstoffen en afdichtingsproducten die in hun constructie worden gebruikt. Hoewel het beschermende glas de tentoongestelde voorwerpen beschermt tegen zure of oxiderende verontreinigende stoffen, lopen voorwerpen zoals foto's, metalen voorwerpen en bepaalde glassoorten dus nog steeds het risico van blijvende schade.
 

Stofdeeltjes

Stofdeeltjes veroorzaken op zichzelf geen schade door verzuring of oxidatie, maar ze kunnen reageren met gasvormige verontreinigingen, zoals zwaveldioxide, en zo corrosie en schimmelgroei veroorzaken. Deeltjes veroorzaken ook vervuiling, wat een potentiële bedreiging vormt voor tentoongestelde voorwerpen tijdens het schoonmaken, en tevens de groei van schimmels, bacteriën en schimmelsporen. Zoutdeeltjes kunnen ook de corrosie van metalen versnellen en vormen een bijzonder probleem voor musea en galerijen in kustgebieden.

 

 

Mensen beschermen

92% van de wereldbevolking ademt onveilige lucht in2 , waardoor luchtverontreiniging is uitgegroeid tot het op drie na grootste risico op overlijden3. Wetenschappers hebben het inademen van stofdeeltjes in verband gebracht met een groot aantal gezondheidsklachten, variërend van astma en ontsteking van de luchtwegen tot hartziekten en diverse vormen van kanker. 

Naarmate het grote publiek zich meer bewust wordt van de luchtverontreiniging, neemt ook de verwachting toe dat openbare gebouwen veilige plaatsen zijn om tijd door te brengen, ver weg van de gevaren van luchtverontreiniging. Maar aangezien de verontreinigingsniveaus meestal twee tot vijf keer hoger zijn dan die welke buiten worden aangetroffen, is dit niet altijd het geval. Vooruitziende gebouweigenaren en -beheerders erkennen dat het bieden van een veilig, schoon binnenmilieu niet alleen een verantwoorde zaak is, maar ook commercieel zinvol kan zijn – mensen kiezen ervoor gebouwen met een goede luchtkwaliteit vaker en langer te bezoeken. 

Ook vanuit het oogpunt van productiviteit is het zinvol. Talrijke onderzoeken tonen aan dat een goede binnenluchtkwaliteit ziekte en personeelsverzuim terugdringt en de productie en besluitvorming stimuleert.

 

Wat kunt u doen?

Veel musea, galerijen en andere culturele instellingen beschikken al over een uitgebreid luchtfiltersysteem. Maar er zijn nog enkele maatregelen die u kunt nemen om ervoor te zorgen dat het systeem optimaal functioneert.

Denk aan het verwijderen van een gasfiltertrap

Gasadsorptiefilters hebben hun deugdelijkheid bewezen in museumopstellingen. Deze filters adsorberen gasvormige verbindingen met behulp van een medium dat geïmpregneerd is met actieve koolstof. Zure en oxiderende verontreinigingen en vluchtige organische stoffen worden opgevangen en uit de luchtstroom verwijderd, voordat ze de kans krijgen om kostbare of onbetaalbare goederen te beschadigen. 

Als u al een gasadsorptietrap in uw gebouw heeft, kan het idee om deze te verwijderen tegenstrijdig lijken. Maar nieuwe gecombineerde deeltjes- en gasadsorptiefilters bieden prestaties die dicht in de buurt komen van die van afzonderlijke filterelementen voor elke functie. En dat betekent dat u aanzienlijke kostenbesparingen kunt realiseren door een filtertrap te verwijderen. 

De drukval van een luchtfiltersysteem is een cumulatief totaal van alle filtertrappen. Verwijder een trap en de totale drukval – en dus de energiebehoefte – zal aanzienlijk afnemen. Overschakelen op gecombineerde deeltjes- en gasadsorptiefilters betekent ook dat u minder filters hoeft aan te kopen, op te slaan, te plaatsen en weg te gooien. 

Als u momenteel geen gasfiltertrap in uw systeem heeft, maken gecombineerde deeltjes- en actieve-koolstoffilters het gemakkelijk om deze mogelijkheid te integreren in uw luchtbehandelingskast. Vervang gewoon uw bestaande deeltjesfilters door gecombineerde filters zonder dat u uw HVAC-systeem hoeft aan te passen.

Controleer regelmatig de prestaties van uw systeem

Wanneer het tijd is om luchtfilters te vervangen, worden ze meestal vervangen door gelijksoortige filters, of door filters die op voorraad zijn. Het probleem met deze aanpak is dat er geen rekening wordt gehouden met veranderingen in de omgeving. Toename van verkeersdrukte of -patronen, plaatselijke bouwactiviteiten of nieuwe industriële gebouwen in de buurt kunnen allemaal bijdragen tot een verandering van het type en het niveau van verontreinigende stoffen die een HVAC-systeem binnendringen. 

Als het een tijd geleden is dat uw luchtbehandelingssysteem voor het laatst is geïnspecteerd, vraag uw filtratiepartner dan om een controle van uw faciliteit uit te voeren. Dit moet een luchtkwaliteitsonderzoek omvatten met talrijke metingen binnen en buiten uw gebouw. Deze gegevens moeten dan de basis vormen van een op maat gemaakte filteroplossing die precies aan uw behoeften is aangepast. 

Aangezien verontreinigende stoffen afhankelijk van de ruimte sterk kunnen verschillen, moet het luchtfiltersysteem na de installatie op zijn prestaties worden gecontroleerd. Musea en galerijen bevatten onze meest dierbare voorwerpen. Het is absoluut noodzakelijk dat het filtersysteem is opgewassen tegen de taak deze te beschermen. 

Lees meer over het eco16-filtermanagementprogramma dat u een veilige luchtkwaliteit garandeert tegen de laagst mogelijke kosten.

 

1 Wereldgezondheidsorganisatie, 7 Million Premature Deaths Annually Linked to Air Pollution, maart 2014

2 Wereldgezondheidsorganisatie, WHO releases country estimates on air pollution exposure and health impact, september 2016

3 BBC, Polluted air causes 5.5 million deaths a year new research says, februari 2016